Zmiany w VAT od 2027 roku - co się zmienia dla firm

Status: ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o VAT została podpisana przez prezydenta 25 września 2026 r. Większość zmian obowiązuje od 1 stycznia 2027 r., niektóre później. Artykuł opisuje stan na 21 października 2026 r. - szczegóły zawsze sprawdzaj w tekście opublikowanym w Dzienniku Ustaw.

Dla kogo jest ten poradnik

Dla przedsiębiorców i księgowych, którzy chcą wiedzieć, co w VAT zmienia się od nowego roku i co trzeba przygotować jeszcze w 2026 r. Najważniejsze zmiany zebraliśmy w czterech grupach: mniej obowiązków, prostsze rozliczenia, doprecyzowania i nowe zabezpieczenia.

Mniej obowiązków

• Koniec osobnej informacji o spisie z natury. Dane, które i tak trafiają do urzędu w ramach innych obowiązków, nie będą już raportowane drugi raz.
• Prostszy JPK_VAT. Przy nabyciu towarów i usług zwolnionych z VAT od podmiotów bez siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce nie trzeba już wykazywać podstawy opodatkowania. To odczują głównie firmy, które często kupują od zagranicznych kontrahentów - zob. import usług.
• Brak 14-dniowego terminu zapłaty VAT przy WNT aut. Przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu znika przyspieszony termin zapłaty podatku - rozliczasz go na zasadach ogólnych w JPK_V7. Więcej o samym nabyciu: co to jest WNT.
• Mniej odsetek od VAT z importu. Odsetki nie powstaną, jeśli opóźnienie wynikło z przyczyn niezależnych od podatnika.

Prostsze rozliczenia

• Skład VAT - nowe rozwiązanie ułatwiające międzynarodowy obrót towarami.
• Sprawdzanie statusu kontrahenta do 5 lat wstecz w wykazie podatników VAT. Przyda się przy weryfikacji starszych faktur - zob. jak sprawdzić, czy firma jest podatnikiem VAT.
• Jednolity moment powstania obowiązku podatkowego przy dostawach wykonywanych z mocy prawa lub na podstawie decyzji organu za odszkodowaniem.

Doprecyzowania

Nowelizacja doprecyzowuje m.in.:

• sposób liczenia obrotu przy zwolnieniu podmiotowym - jeśli korzystasz ze zwolnienia, sprawdź po publikacji ustawy, czy zmienia się coś w Twoim liczeniu limitu,
• ulgę na złe długi,
• procedury marży dla towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków,
• rozliczanie opakowań objętych systemem kaucyjnym,
• miejsce dostawy energii elektrycznej,
• stosowanie stawki 8% dla określonych środków dezynfekcyjnych.

Część zmian wynika z wyroków TSUE: dotyczy to m.in. stawki 0% dla niektórych usług związanych z importem towarów oraz przesłanek odmowy prawa do odliczenia VAT.

Nowe zabezpieczenia - tu trzeba uważać

• Szersza odpowiedzialność nabywcy za VAT sprzedawcy. Nowy załącznik do ustawy obejmuje m.in. usługi reklamowe, rachunkowo-księgowe i wybrane usługi IT. Nabywca może odpowiadać za niezapłacony VAT usługodawcy, jeśli wiedział lub powinien był przypuszczać, że podatek nie trafi do urzędu. Szczegóły, progi kwotowe i rolę split payment opisujemy w osobnym poradniku: odpowiedzialność za VAT kontrahenta od 2027.
• Zmiany w rejestracji podatników VAT i w przepisach o kasach rejestrujących.
• Towary objęte obowiązkowym split payment będą klasyfikowane według Nomenklatury Scalonej (CN) zamiast PKWiU. Jeśli sprzedajesz towary z tego załącznika, sprawdź kody w swoim systemie sprzedaży.

Powiązana zmiana w PIT i CIT: koniec sankcji za rachunek spoza białej listy

Osobna nowelizacja ustaw o PIT i CIT, podpisana przez prezydenta 15 października 2026 r., od 1 stycznia 2027 r. znosi sankcję w podatku dochodowym za zapłatę na rachunek spoza białej listy albo z pominięciem obowiązkowego split payment przy transakcji powyżej 15 000 zł. Taki wydatek nadal będzie kosztem. Zostaje sankcja w VAT - solidarna odpowiedzialność nabywcy za VAT sprzedawcy, przed którą chroni zapłata w split payment albo zawiadomienie ZAW-NR w ciągu 7 dni.

KSeF od 2027 r. dla najmniejszych

Niezależnie od nowelizacji od 1 stycznia 2027 r. obowiązkowy KSeF obejmuje najmniejszych podatników, u których miesięczna sprzedaż nie przekracza 10 000 zł. Terminy dla wszystkich grup opisujemy w poradniku od kiedy KSeF jest obowiązkowy.

Co zrobić jeszcze w 2026 r.

1. Przejrzyj stałych dostawców usług reklamowych, księgowych i IT - płać im większe faktury w split payment.
2. Jeśli kupujesz zwolnione usługi od firm zagranicznych, uzgodnij z księgowym nowy sposób ujęcia ich w JPK_VAT od stycznia.
3. Jeśli sprzedajesz towary objęte split payment, sprawdź ich kody CN.
4. Mała firma bez KSeF? Przygotuj dostęp i program do wystawiania e-faktur przed 1 stycznia 2027 r.

Najczęstsze błędy

• Uznanie, że zmiany „już obowiązują” - większość wchodzi dopiero 1 stycznia 2027 r.
• Ignorowanie odpowiedzialności nabywcy przy tanich ofertach usług reklamowych czy IT.
• Dalsze wykazywanie danych w JPK_VAT po staremu bez uzgodnienia z księgowym.

Następny krok

Chcesz sprawdzić, które zmiany dotyczą Twojej firmy? Zespół Neurago przejrzy Twoich dostawców i ustawienia JPK przed nowym rokiem.

Zastrzeżenie

Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady podatkowej ani prawnej. Sytuacja konkretnego przedsiębiorcy może wymagać indywidualnej analizy.